Wednesday, September 18, 2013

Сайхан бороотой бна

Би нь ууг нь зун цагийг нартай л байлгах дуртай бсын. Нартай бвал л халуун энэ тэр нь бол огтоос хамаагуй гээл, халуун бх тусмаа л сайхан гээл. Тэгсэн энэ жил нэг л бишээ, нар л битгий гараасай, халууныг узэн ядаж бна, бороо л ороосой гэж буур гуйж энэ тэр. Тэгээд энэ оглоо энэ намар сэруухэн сайхан бна. Хань ижил минь ханиад хурлээ гээл яваад бдаг би нь хурч болохгуй бдаг. Очигдор нээх хоорхон би буйдан дээрээ унтахуу чамд халдаахгуйн тулд гэнээ. Намайг ханиад хурэхлээр хол хол гээд, оороо хурэхээрээ наашир наалдий унсий гэдэг бсан хун чинь аягуй юм ярьдаг бна шд гэж баахан шоолов. 
Нээх гое юм идэх юмсан. Даанч яг юу идэхээ мэдэхгуй бнаа. Чихэр энэ тэр амттан сонин биш. Хоол энэ тэр бас л биш, амттай бялуу гурилан юмс идсэн болохгуй яг яах вэ. Яг унэндээ бол тасархай гое кофе, шокотой бялуу идмээр бган юм шиг бна. Идэж болохгуй гэх тусам гэнэт гэнэт хамарт унэр нь хий хоосон сэнгэнтэл унэртэхийг нь яанам бэ. Бас боргоцой унэртээл, энэ жил самар гарахгуйн бхдаа. Би нээрээ монгол самарны харшилтай болцын шд сонин. Идэсний маргааш хамар залгиураас аймаааар муухай юм гараад хамрын ханиад хурцэн юм шиг болдог болцон. Оноодор юу идэх вэээ. 
Олоон жилийн омно BLUE хамтлагын Данканд дурлаж явлаа шд кккккк. Тууний омссон нимгэн саарал гурвалжин захтай цамцыг, тууний цаадах цээжийг нь харж шулсээ гоожуулаад л. Нууцхан энэ залуутай тааралдах юмсаан, намайг ази хун болохоор тоох боловуу энээ тэрээ гэж мороодоол. Тэрний тэр цамцыг ангийнхаа залуучуудад санал болгоол, ийм цамц омсуул чи тасархай харагдана шуу гэж мэгээл. Гэхдээ юу гээл Данкан шиг харагдав гэж дээ ккккк хун хошигруулж дэмий юм авахуулсан хэрэгт ч орж блааа. Харин сая ирэхэд нь хогширцийн блгуй "гое хамтлаг шуу, зав гаруул узнээ, за яршиг хуйтэн бна узээд яахав дэ" гээл болчихдог бна шд. Хань ижил тэгж дурлаж явлаа гэвэл тив алгасан хардах ажилтай болох бхдаа хахахаха. Мэдээж гадагад торх бол тасарцан юм чинь тэ кккккк.  
Хаашаа ч хамаагуй гадагшаа явах юмсан. Зугээр л тэнэмээр бна. Улаанбаатараараа тэнээд дуусцан оор газраар тэнэмээр бна. Би ууг нь ийм олон ааштай, ойж буусан хун биш юмсан яах вэ. 

Friday, September 6, 2013

Энэ чинь юу л болоод бна

Очигдорийн хувьд аавтайгаа эвлэрэв. Одоо хань аав 2 учраа ололцчуул болоо. Хэн хэндээ гомдож, туньсан бсан учир дээрээс нь торсон аав хуухэд болохоор эвлэхгуй гээд яахав. Энэ эрчууд гэж сэтгэлийн ямар ч хатгуй, тээд оорт нь жоохон хатуурхахлээр хамгаа алдчих хумуус юмаа.
Энэ жил юу болоод бгааг ойлгодоггуй ээ. Ноднин эмээгийн минь ээж бурхан болсон. Энэ 5 сард эмээ минь бурхан болсон. Тэгсэн эмээг бурхан болсноос хойш овоогийн минь ганц охин дуугийн сэтгэл санаа нь хямраад даралт нь ихсээд бна гээд бсан чинь очигдор гэнэт харавчихлаа сэхээнд бна гэхийн. Хуний сэтгэл гэдэг биеэ амархан муутгадаг, доройтуулдаг бололтой. Саяхан очиход л " буурайтай нь бэр эгч хадам дуу болоод энэ жил яг 50 жил болж бгаа юм. Гэтэл ийм хурдан явчихлаа эгч минь. Би нэг л итгэхгуй бна, 5 сараас хойш эмчилгээ хийлгээд ч ур дун гарахгуй юм" гээл уйлаад суусан юмсан.
Бага стрессдэхгуй, нервтэхгуй амьдрахгуй бол хуний утсан чинээ улаан амь тасрахдаа амархан  гэдгийг энэ уйл явдлууд мэдруулж бна.
Би дандаа эсрэг уур амьсгалтай юм их бичих юм. Нээх удахгуй мааш гэгээлэг зуйлс бичиж бна.

Thursday, September 5, 2013

Ганцаарахнаа


     Хань ижил минь байж бгаал гадагшаа явчихлээр гав ганцаарахнаа 10-14 хонодог болоод 5 жил болж байна доо гээл нээх зовсон хун. Ханиндаа байх хумуус захаасаа аваад байгаа ч гав ганцаараа байх нь л надад амар бдын. Гэрт хун ирэхлээр тэр хун айлд бгаагаа мэдрээд гэртээ дураараа бгаа юм шиг байж чадахгуй бгаа бхдаа гэж бодсоор байтал би их тавгуй болчихдог юм. Мангар зожиг бгааз. Яахав 25 жил гэртээ гав ганцаараа улдэж узэх юмсаан гэж хусдэг бсан мниь биелэж бгаан. 
      Гэхдээ ханийгаа суулийн уед явах болохоор дагаад явчихмаар санагдаад, санаад л унээр их жовжийнаа. 
Энэ зун лагер дээр зуншилаа. Айлууд маань бороо оронгуут л хот орчихлээр эзэнгуй хашаа байшингууд дунд ногоон дээлтэй би, улаан хантаазтай хань бидэн 2 л улдэж онгороолоо. Орой болохлээр л аймаар хав харанхуй дунд ганцхан байшин гэрэлтэй тэр нь манайх. Манай дуу ирчээд орой ноль орох замдаа "яанаа ганцхан танайх л бгаам бна шдээ, хууууууууууу хий узэгдэлтэй юм шиг" гэж авдын. Гэхдээ сайхан бсоон. Агаар салхи гэдэг чинь юугаар ч солишгуй шуу дээ. Ой модоор зугаалаад л, гузээлзгэнэ тууж идээл, шоргоолж хооллоод л, шорлог хийж идэх ямар их кайф гээч. Оглоо царцаан дуун дунд сэрэх ямар ч сайханы.
      Энэ зун бас нэг асуудал дагуулсан баяр болсон нь уеэл дуугийн хурим блаа. Томхон хэмжээний хурим болсоон. Монго л бвал унэхээр бухнийг хийж болдог л юм билээ. Бутэн одоржингоо л скай ресортс дээр болсон. Хурим ч уг нь ярих юмгуй сайхан боллоо. Даанч орой нь найр ондорлох уед би аавтайгаа муудалцаад тэр чигтээ уурлаад харьсанаас болоод сар гаран ул ойлголцсон бйдалтай онгороолоо. Ядаж бхад энэ 7 хоногийн ихээр ааваас смс ирвээ. Тэгсэн харвахын омнох таталт гээч юм болчлоо, чамаас л болж ийм болсон чи хараасан гэж торсон аав маань явуулжээ. Хэлэх уг олдсонгуй ээ. Хий л ганцаараа уйллаа. Ээжтэй ярилаа, ааштай хун шуу дээ чи тэгэхэд улдчихгуй гэж байна. Тэгээд нудэнд нь харагдаад хэрэггуй боон уур, та 2-оос л болсон гээд бгаа гэхийн. Очигдор чи ярисан нь дээр бхаа гэлээ. Ярисан утсаа таслаад бх юм. Ямар ч бсан гайгуй бгаа гэж бна. Хоол цай огуулээд л бж бна. Заримдаа би боддог юм, аав маань сайн хун гэхдээ заримдаа арай дэндуу ааш гаргадаг, ээж маань насаараа л аргыг нь олж аргалж яваа. Дургуйгээ хурвэл огцом ууртай цохиод ч авдаг нь хэцуу. Харин аав шигээ биш их зоолхон сэтгэлтэй, намуухан хунтэй ханилсандаа сэтгэл тайван бдаг юм. Аав ийм зан гаргахад ээжээсээ илуу ханьтайгаа хуваалцмаар санагдсан. Ханьтайгаа л бвал би их тайван уужуу сэтгэл амар байхаа энэ уед л мэдэрсэн. 
      За энэ уйл явдалаас нэг юм ойлгосон нь хурим лав надад зохихгуйн бна гэж. Манайхан хурим хийдэггуй ганц хийсэн ээжийн доод талын дуугийнхэн нь нохор амиа хорлож бсан болохлээр би хуриманд нээх сужигтэй биш. Хурим лав хийхгуй гэж шийдээд бга. Харин хуримны оронд европоор ч юмуу азиар аялана гэж бодоод бгаа. Хайран монгоороо хэдэн хун хооллож бхаар тэр хэдэн саяар (дор хаяж л 10, 20 сая орох бх) сайхан дэлхий ертонцоо узэж таниж л бсан нь илуу сайхан санагдаад суулийн уед болж огохгуй бгаа. Хань болохоор нусэр хурим хийнэ гээд бгаа, одоо ирэхлээр нь тархийг нь угаахаас. Цасан цагаан даашинз гое ч ганцхан удаа омсоол, зураг улдээл болоо. 
     Би ур хуухэддээ талхаа олох аргыг нь, эхлуулэх жоохон хоронгийг нь улдээгээл болоо. Харин насны богсонд хуний ад бололгуй хураасан жоохон юмаараа энэ дэлхий ертонцоо нэг сайхан танин мэдэж тойрчиход л хун болж торсоний хэрэг гарч бгаам даа. Монголоо тойрчоод монголдоо л бгаад бсаар ухэхгуй ээ. Чоглог бна уу чоглог ш дээ. Чоглог эмээ чоглог овоотэйгээ жиргана шдээ. 

Monday, July 15, 2013

Баярлаагуй баяр наадам

Зэээ баярын наастир дуусаад амралт зугаалага эхэлж байх шиг байна. Миний хувьд энэ жилийн наадам болсонгуй дээ.
Хань бид 2 ноднин жил зуслангийн байшинтай болж тэрийгээ балгас байхаас нь додомдон, энэ жил шаазан нойлтой болгож хун гархуйц болгосон. Хэн ч харсан юун аймаар балгас байсын гэж байна лээ. Тэгвэл хажуу хавирганыхан маань хогшин залуугуй манай байшинг "СУНС" тэй байшин гэдэг байсан гэсэн. Бараг л энэ 2 мэдрэл байхаа гэж ярьж байсын бишуу кккккк. Сонин нь кадастрынхаа дагуу хашаагаа жоохон сунгаад барьцан чинь манайтай хамаагуй айлын хуухэн залуус ирж хэруул хийгээд, аавдаа хэлнэ дээ гэж хуртэл хуухдээ тэвэрсэн, 2,3 айлын цаадах хуухэн томорсын шд. Тэрэнд манай хашаа сунах ямар хамаа байгааг огтоос ойлгоогуй эээ ккккк. Манай хашаанд кадастр газар ч угуй байж байшингаа барьцан залуу ална талнадаа тулаад гуйгээд байсан нь ч ойлгомжгуй. Залуу хумуус нь давьтаргуй арчаагуй болцон. Харин настай 2 хорш маань бол газраас маань авсанаа шударга хэлээд арга зуйгээ олчоод байгаа байхгуй юу. Эвлээд эвтэйхэн ярьвал юу ч болдог л биз дээ.
За тэгээд ноднинжингоо унхантаж байж байшингаа босгоод, ээ жил хань минь зутгэсээрэн байгаад шаазан нойлтой, сайхан саун хийж авлаа. За тэгээд наадмын омнох 2 одор цэвэрлээд л 11нд ордын байгааз дээ.
Унаган гэртээ байхдаа манайх чинь бусдын жишигээр Голын цэнгэлдэхдээ наадмын нээлтээ узээд хуушуураа авч идээд л орой нь буурайгынхаа лагерт эсвэл гэртээ идэж ууж онгороод маргааш нь морь энэ тэр уздэг юм л даа. Харин хунтэй сууснааас хойш энэ маань жоохон жоохон оорчлогдсоор энэ жил буур ямар ч наадамын наастиргуй болдог байна шд.
Яасн гэхээр энэ жил нохорийн эмээ нь казахтанаас охинтойгоо буюу хадам ээжийн ээж дуутэй нь ирж таарсан. Миний ээж ууг нь шинэ байранд орох ч юмуу ямар нэг шинэ юм болоход яг халуун ам булээрээ гэртээ байвал их зугээр байдаг. Жишээ нь боон хун яг байранд орсон одор нь ирээл найралж наадамлаад бвал тэгээл насан туршдаа хун дарсан нойхролдсон айл болно шуу тэгэхлээр ядаж 11ндээ та 2 сайхан амарч бж бгаад 12 ндоо хумуусийг нь уриарай гэж захисан юм. Омно нь ч намайг гуйсан одор ээж та 2 гэртээ амарч кино ший узэж тайван тухлаг байгаарай гэсэн ч бид 2 юун тухлах боон ажил гээд гараад гуйснээс хойш толгой оод авахгуй их ажилтай байгаан.
За тэгээд хадамд хэлдийн бгааз дээ. 11 нд бид 2 амараад тануусыг 12нд зусландаа урьж байнаа гэсэн хадам ээж уурлааск. Угуй 11нд очино. Эсвэл голын цэнгэлдэх зайсангаар авч яв гээд. Тэгээл яахав 11нд очих болсон ч бас зусланд бгаа хамаатныдаа очоод ээжийгээ улдээчээд хадам аав ээж 2 дуутэйгээ ирж хоноод, маргааш одор нь эмээ нь ирээд, орой нь хамаатныхан нь ах эгч нь ирээд, маргааш нь дахин ууж идэж суусаар арай гэж 14нд явав. Би ч бараг суулгуй бсаар гаргаж огов. Ингээл наадам юу боллоо яалаа ийлээ. Бух юм дуусцан, нээлт нохож узэх гэсэн ч гарахгуй. Нэтэд ч олигтой тавигдаагуй бдаг бна шд. Би зочин хулээж авахлээрээ оорийгоо зовоогоод боон юм бэлддэг хоббитой болохлээр буур их ядарсаан. Манай хадмууд ядаж аймаар их цайлж суудаг хумуус одрийн хэд ч ширээ засаж ууж идэв. Суулдээ ч нохортоо оноодор явна биз дээ явуулая тэгэхуу гэж бж явуулсаан. Манайхан ингэж хундрэлтэй зочилдог хумуус биш болохоор заримдаа ч дургуй хурдгийнмаа эднууст. За яахав эмээ нь дахиж ирээ ч уу угуй ч уу гэж бодон бодон нуур хувиргалгуй, бух юм ОК гэж дуусгалаа. Дараа жилийн наадмаар л ингэж байхгуй юм шуу.

Wednesday, June 5, 2013

Зурагтаар узэх юм юу ч алга

Тасархай ганц кино узээд унтах юмсан. Нэг кино узсэн л дээ. Гэхдээ яг одоо л....

Зурагтаар СОНГУУЛЬ СОНГУУЛЬ бас дахин СОНГУУЛЬ. Элбэгдорж Бат-Эрдэнэ 2ийн энэ тулаан дуусаад нэг нь хурдхан ялаад дуусаасай. Би лав уурэг энэ тэр гэж сонгуульд оролцдоггуй. Яагаад гэвэл бусдыг дуурайж аягуй мундаг уурэгээ ухамсарлаж бна гээд оорийгоо хуурах шаардлага надад бхгуй. Надад энэ 2 хуний аль нь ч таалагдахгуй худлаа хуурмаг санагдаад бхад хучээр нэгийг нь сонгохуу. Тэрэн дор сонгохгуй бсан нь дээр.

Ер нь амьдралдаа сонгуульд санал огох насанд хурснээсээ хойш нэг л удаа огч бсан. Хэний толоо вэ гэжуу Шар айрагийн Ганхуугийн толоо. Энэ хун метро гэж анх ярьж гарч ирж бсан одоо ч энэ яриагаа хэрэгжуулэх гээд хаялгуй явж л бна. Нэг сагсны шийд хийчээд 4 жил явах хуний толоо хайран сайхан цагаа очерлон зогсож урэх шаардлага бхгуй гэж боддын. Миний энэ бодол наддаа л хамгийн ОК нь.

С.Галсан гуайн оролцсон Монгол тулгатны 100 эрхэм нэвтруулэгийг дахин дахин узэхэд нэг нэг санаа шинээр олж мэдэж авч байна. Мундаг хун юмаа. Лхагвасурэн гуай ч бас их оорийнхоороо. 3 дахиа узэж суунаа гэж.

Хууеээ сая бороо орсон бна шд. Би мэдээгуй ороод дуусцан бхад нь цонхоороо хардаг бна шд.
Заза галзуу хуний тэмдэглэлээ жаргааядаа.

Monday, June 3, 2013

Ларьдма узсээн

Киног гарсан цагаас нь узэх гээд тохироо ероосоо бурдэхгуй явсаар байгаад арай гэж очдор узлээ. Билет нь дууссан хойно 3 удаа очиж буцсан болохлээр хар эрт очиж авлаа шд.
Кино бол ярих юмгуй сайн болсон бна лээ. Тэр зураглаач нь Навчаа ч бас мундаг бнаа. Жужигчин Гэрэлсухийг тийм дурээр огтоос дурсэлж бгаагуй ч унэхээр узэн ядмаар ямар аймар хунийг гаргаавээ. Сайн жужигчин. Ер нь энэ багт нээх илуудэж сул бгаа дур алгаа. Ахмад жужигчиний нусаа нийж бгаа энэ тэр гээд жижиг хэсэг хуртэл дотор ег хийлгэмээр. Би лав хамаг биеээ чангалцан узэж бна лээ шд ккккк. Суулдээ гар бадайрцан бгаам чинь.
Хучирхийлэлд одор бур орой бур ортож бдаг эмэгтэйчууд хуухдуудийг илуу ихээр нийтэд ил болгомоор энэ кино ч эхлэл нь гэж бодож бна. Нудээ булдруу болтлоо зодуулж бгаа бусгуйчууд минь салаад зугтаагаад яваач дээ. Юунаас айж юуг оровдож оорийгоо золиослож бдаг юм бэдээ.
Надтай 3 удаа аймшигтай нохортоо гудамжинд зодуулж бгаа бусгуйчууд таарч бсан. Дагаад гэрлуугээ явж бгааг нь харахад оровдмоор, очоод буур ч аймар юм болох бхдаа гэж бодохоор нуруугаар хуйт даажийж билээ.

Нээх сайхан хослол омсчоод " ажил дээр ирдэг хэн бэ чи? Яваач, алнаа чамайг" гээд хойноос нь ошиглоод явж бгаа новшийг оорийг нь сая удаа банздах юмсан.

Микронд зугтаад ороод ирсэнг нь харчаад " чи яасан овоо зугтдаг юм. Тэр чигээрээ зугтаасан хэвээрээ явахгуй яасын, баригдчлаа шд чамайг одоо ална" гээд чирч буулгахад нь " хумуусээ авраарай намайг энэнээс салгаад огооч" гэж гуйж бгаа бусгуйд бидний хэдний хуухэн авгайчуул орилолдож угзчин салгахыг оролдохоос биш залуучууд эрчууд огт ходолоогуй. Овоо дуу нь ирж боон зодоон болж салж таксинд суугаад зугтсан.

Хар оглоо гэргийгээ газраар нэг усдэн чирж дэвслэж орилж бгаа согтуу нохор. Зугтаагаад таксинд суусан ч цаашаа явж чадалгуй зогсоод нохроо суулгаад зодуулсаар явах бусгуй.

Нуднээс далд байх естой, хэн нэгэнд муугаа узуулэхгуй юмсан, ууг нь сайн хун шуу дээ гэж бусгуйчууд минь битгий тэднийг оогшуулээч. Эцэс суулд нь нэг шороонд, ногоо нь ш..... нд явах зам ойрхон байдаг. Ларьдмааг дууусахаас нь омно заавал узээрэй.

Sunday, May 26, 2013

Шарталт

Хагас сайнд ажлаар баруун хараа яваад ирлээ. Агаарт гараад ямар сайхан байваа.
Очсон газрын хумуус нь их сайхан найрсаг угтаж, захирал нь эхнэр хуухдийн хамт ирцэн хамтдаа орой нь шорлогдов. Эхнэр нь шорлогоо янзын сайхан амтлаад идээл баймаар байсан. Даанч би чинь турах дэглэмтэй байсан болохлээр амсах тодий л. Нээрээ тураад 3 кг хаяачихсаан  цаадах чинь. Хоолоо хасаад л ОК болж байгаа шд.
За тэгээд ногоо эхнэр нь вино, нохор нь болор архи авцан эр эмээрээ уух уухаа ууж гарлаа. Яриал уугаад бсан 2 шил вино, дахин нэгийг задлахад би нь болохоо болиод болжмордож гарсан / энэ бол огиулахыг хэлж бгаам соорий/. Ухэх гэж бгаа юм унтаад маргааш нь жинхэнэ зовлон ЭЭЖЭЭ юун 100 зараа энэ тэр. Юм идэж уухаар л болжмордоод. Ядаж машинаар явахлээр буур хэцуу. Дахиж хэзээ ч уухгуй гэж амалсаар очигдорийг авлаа хэхэхэ. Уухгуй гээл амалдийн тэгээл сэтгэл хооруул амлалт будаа. Гэхдээ л бие дийлэхгуй болох тусам уух хусэл алга болдын бна.
Очсон газрын захирал нь эхнэр нь их дажгуй яг оорсдоо ходолморлож яваа хумуус болохоор их зов бодолтой иймээ тиймээ ихрхуу зан бхгуй юм билээ. Хунийг монго эвддэг ч оороо ходолморлож бж холсоо гаргаж бж олж бгаа болохоор нээх эвдэрдэггуй санагдлаа.
Ямар ч бсан оноодор идэж бна хоол ч ямар сайхан амттай юм хэхэхэ.